Niegocin, czyli trzecie co do wielkości jezioro Mazur i brama na północ

Niegocin to jeden z kluczowych akwenów Wielkich Jezior Mazurskich; połączenia z Bocznym (na południu), Kisajno (Kanał Giżycki/Łuczański), Tajty (Kanał Niegociński), Niałk Duży (wschodnia odnoga) i Grajewko (kanał przy Grajewskiej Kępie). Jezioro stanowi bramę na północ Mazur i punkt przejścia między Małą Pętlą Mazurską a Wielką Pętlą.

Niegocin - podstawy:

Lokalizacja: środkowa część Wielkich Jezior Mazurskich; na północy Giżycko, na zachodzie Wilkasy, na południu Rydzewo i przejście na Jezioro Boczne.

Powierzchnia: 2600 ha

Długość: około 10 km

Szerokość maksymalna: 4,8 km

Głębokość maksymalna: około 40 m (okolice Giżycka)

Typ jeziora: morenowe; rozległe, lecz płytkie; dno piaszczysto muliste z licznymi głęboczkami i płyciznami śródjeziornymi.

Zakaz żeglugi: przy wietrze powyżej 6 B

Połączenia z innymi jeziorami

Jezioro Boczne (południe): dwie odnogi: zachodnia prowadzi na Boczne, wschodnia na Niałk Duży. Poprzez Boczne Niegocin łączy się z kompleksem jezior Śniardwy.

Jezioro Kisajno (północ): Kanał Giżycki (Łuczański), długość 2130 m, mosty do pokonania z położonym masztem, most obrotowy (jeden z dwóch czynnych w Europie).

Jezioro Tajty (zachód): Kanał Niegociński, długość 1200 m, zakręty w kształcie litery S przy moście drogowym, wejście z położonym masztem.

Niałk Duży (wschód): wąska cieśnina z płytko leżącymi kamieniami; brama do Małej Pętli Mazurskiej.

Grajewko: kanał przy zatoce za wyspą Grajewska Kępa.

Brzegi i linia brzegowa

Brzeg południowy: nisko ukształtowany, częściowo porośnięty trzciną lub zalesiony; wzdłuż całego brzegu płycizna; niewielki półwysep w połowie drogi; pola biwakowe po obu stronach półwyspu, lecz niezbyt wygodne do postoju.

Brzeg wschodni: obszar trudny do żeglugi; pas trzcin broniący dostępu do brzegu; dno bardzo muliste; połacie wodorostów, które mogą wplątać się w miecz jachtu; nie zaleca się kotwiczenia.

Brzeg zachodni: mało rozwinięty, lecz wiele miejsc dogodnych do postoju; uwaga na liczne mielizny ciągnące się daleko w głąb jeziora; tor wodny wyznaczony bojami wzdłuż linii brzegowej aż do Giżycka.

Brzeg północny: Giżycko, największe miasto w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich; kilka przystani (LOK, PTTK); zakupy, paliwo, zaplecze turystyczne; wejście do Kanału Giżyckiego (Łuczańskiego).

Miejscowości i przystanie

Giżycko: największa przystań LOK i PTTK; port miejski; zakupy, restauracje, paliwo; wejście do Kanału Giżyckiego (Łuczańskiego) przy porcie miejskim; Zamek krzyżacki (1341 r.) i Twierdza Boyen (1844 do 1856).

Wilkasy: kilka przestronnych przystani, w tym przystań AZS; możliwość uzupełnienia zapasów;

Borowo: wygodne cumowanie i pole namiotowe przy północnym zachodzie jeziora; odpowiednie zaplecze na postój.

Rydzewo: południowa część jeziora; przejście na Jezioro Boczne; pole biwakowe przy cyplu rozdzielającym Boczne i Niegocin.

Wyspy i obiekty śródjeziorne

Grajewska Kępa: największa wyspa na Niegocinie; doskonałe miejsce na odpoczynek lub biwak; uwaga: między wyspą a brzegiem płytko; na wschód od wyspy głazy blisko powierzchni wody.

Wyspa Ptasia: na południe od Wilkas, w niewielkiej zatoce; po wschodniej stronie wyspy w odległości około 300 m płytko osadzone pod powierzchnią wody kamienie; na północ od wyspy rozległa mielizna utrudniająca żeglugę z Giżycka do Wilkas.

Nawigacja — gdzie jest bezpiecznie, gdzie niebezpiecznie

Bezpiecznie:

Tor wodny wyznaczony bojami wzdłuż zachodniego brzegu aż do Giżycka; trzymanie się toru wodnego gwarantuje bezpieczną żeglugę.

Przystanie w Giżycku, Wilkasach, Borowie; wygodne cumowanie i zaplecze.

Grajewska Kępa jako miejsce na biwak.

Niebezpiecznie:

Południowa linia brzegowa: bardzo płytko, szczególnie okolice półwyspu. Przy przejściu na jezioro Niałk Duży: skupisko płytko leżących kamieni przy wschodnim brzegu. Brzeg wschodni: rozległa płycizna, pojedyncze kamienie wzdłuż brzegu, dużo pływającej roślinności dennej. W okolicach wyspy Grajewska Kępa: kamienie na wschodniej stronie wyspy; między wyspą a brzegiem płytko. Na środku jeziora Niegocin: duża mielizna (nieoznaczona); trzymanie się szlaku gwarantuje ominięcie.

Na północ od Wyspy Ptasiej: duża mielizna.

Kanał Giżycki (Łuczański): przy lewej główce kanału, w odległości około 10 m od brzegu, znajdują się kamienie spłycające do około metra głębokości; wchodzić dokładnie na wprost. Kanał Niegociński: przy lewej główce kanału od strony Niegocina bardzo płytko; zakręty w kształcie litery S przy moście drogowym; wchodzić dokładnie na wprost.

Warunki pogodowe i zasady kapitańskie

Niegocin to spora tafla wody; wiatr ma gdzie się rozpędzić. Obowiązuje zakaz pływania przy wietrze powyżej 6 B. Przed wypłynięciem na wody Niegocina warto wziąć pod uwagę warunki pogodowe i obiektywnie ocenić umiejętności żeglarskie załogi. Południowy wiatr powoduje rozkołys jeziora, co utrudnia manewry przy główkach kanałów i przystaniach. Nie dryftować; trzymać się toru wyznaczonego bojami; zwracać uwagę na liczne mielizny ciągnące się daleko w głąb jeziora.

Warto zobaczyć w Giżycku

Unikalny most obrotowy na Kanale Łuczańskim: jeden z dwóch czynnych w Europie; otwierany ręcznie; cała operacja trwa około 5 minut.

Zamek w Giżycku: wzniesiony przez zakon krzyżacki około 1341 roku; położony nad kanałem łączącym Niegocin i Kisajno; w 1365 roku zdobyty i spalony przez Litwinów; w połowie XVI wieku przebudowany (charakter renesansowej siedziby); do dziś zachowało się jedno skrzydło mieszkalne.

Twierdza Boyen: zbudowana w latach 1844 do 1856; składa się z ponad 90 zabytkowych budynków i schronów oraz doskonale zachowanych umocnień ziemnych; całość otoczona kamienno ceglanym murem Carnota o długości ponad 2300 m.

Podsumowanie kapitańskie

Niegocin to węzeł hydrologiczny Wielkich Jezior Mazurskich: 2600 ha, 10 km długości, głębokość do 40 m; połączenia z Bocznym, Kisajno, Tajty, Niałk Duży, Grajewko. Zakaz żeglugi powyżej 6 B. Trzymać się toru wyznaczonego bojami wzdłuż zachodniego brzegu. Unikać płycizn przy brzegu południowym i wschodnim, mielizny na środku jeziora, kamieni przy Grajewskiej Kępie i Wyspie Ptasiej. Kanały Giżycki (Łuczański) i Niegociński wymagają położonego masztu i precyzyjnego wejścia na wprost. Giżycko to największa baza turystyczna na północy Mazur: przystanie, zakupy, zabytki, most obrotowy. Niegocin to nie tylko żegluga, ale też historia, geografia i kultura Wielkich Jezior Mazurskich.