Jezioro Mamry, mazurskie morze północy, akwen dla tych, którzy umieją szanować wiatr

Jezioro Mamry, mazurskie morze północy, akwen dla tych, którzy umieją szanować wiatr

Mamry to nie jest jezioro na spokojne popijanie kawki przy bezwietrznej tafli.

Mamry to już poważna rozmowa z naturą.

Drugi co do wielkości akwen w Polsce, północne serce Krainy Wielkich Jezior Mazurskich i miejsce, gdzie wielu skipperów po raz pierwszy rozumie, że Mazury potrafią udawać małe śródlądowe morze.

Tu kończą się ciasne przesmyki i osłonięte zatoczki. Tu zaczyna się szeroka przestrzeń, długa fala, nieprzewidywalny szkwał i wiatr, który w kilkanaście minut potrafi zmienić sielski rejs w egzamin z pokory.

Jeśli Niegocin jest bramą, a Mikołajskie skrzyżowaniem, to Mamry są otwartą autostradą północy, tylko z tą różnicą, że asfalt faluje.

Co to jest Jezioro Mamry, podstawy

• Lokalizacja: północna część Wielkich Jezior Mazurskich, pomiędzy Giżyckiem a Węgorzewem.

• Powierzchnia całego kompleksu: około 104 km².

• Powierzchnia Mamr Właściwych: 2504 ha.

• Długość Mamr Właściwych: 7,6 km.

• Szerokość maksymalna: 5,2 km.

• Średnia głębokość: 11,7 m.

• Głębokość maksymalna: 43,8 m.

• Liczba wysp: 33.

• Typ jeziora: polodowcowy kompleks połączonych akwenów.

• W skład Mamr wchodzą: Mamry Właściwe, Kirsajty, Święcajty, Dargin, Kisajno, Dobskie.

To ważne: Mamry nie są jednym prostym jeziorem. To wielki system połączonych wód, który dawniej tworzyły oddzielne zbiorniki. Z czasem poziom wód się podniósł i powstał jeden ogromny akwen. Dlatego żeglarsko ten rejon zachowuje się jak kilka jezior w jednym: raz masz otwartą taflę, raz wąski przesmyk, raz zdradliwe wypłycenia, a raz osłonięte zatoki.

Dlaczego Mamry budzą respekt

Na mapie wyglądają pięknie. Na wodzie wyglądają niewinnie. Przy 5 Beauforta przestają wyglądać jak cokolwiek niewinnego. Mamry mają ogromną przestrzeń nawiewu. Wiatr rozpędza się tu bez przeszkód, a fala buduje się szybko i potrafi być nieprzyjemna.

To właśnie dlatego wielu żeglarzy mówi o Mamrach: najpiękniejsze jezioro Mazur, ale tylko wtedy, gdy nie lekceważysz pogody. Przy wiatrach zachodnich i północno zachodnich środkowa część akwenu robi się bardzo wymagająca. To jest ta część rejsu, gdzie kubek z herbatą przegrywa z grawitacją.

Połączenia z innymi jeziorami i szlakami

Mamry to wielki północny węzeł.

• Od południa wpływasz tu przez Kirsajty i dalej z Kisajna, czyli z kierunku Giżycka.

• Od południowego wschodu przez Kalską Bramkę przechodzisz na Święcajty.

• Na północnym wschodzie akwen przechodzi w Węgorapę i Kanał Węgorzewski prowadzące do Węgorzewa.

• Na północnym zachodzie znajduje się wejście do słynnego, niedokończonego Kanału Mazurskiego.

Nawigacja, gdzie trzeba mieć oczy dookoła głowy

Mamry są piękne, ale locyjnie bywają złośliwe.

1. Liczne płycizny śródjeziorne

Dno jest bardzo nierówne. Są głębokie rynny i są nagłe wypłycenia. Na mapie wszystko wygląda logicznie. Szczególną ostrożność trzeba zachować:

• w rejonie Bodmy,

• wokół Upałt,

• przy Małej Kępie,

• na przejściu ku Święcajtom.

2. Głazy podwodne

Na niektórych odcinkach znajdują się skupiska płytko położonych kamieni. Zwłaszcza przy wypływaniu z Bodmy oraz na południowych zejściach ku Kirsajtom.

3. Rozległe trzcinowiska i bagniste brzegi

Południowe i wschodnie brzegi w wielu miejscach są niegościnne. Nie licz, że przy silnym wietrze nagle schowasz się „gdzieś na dziko”. Mamry nie lubią improwizacji pod tytułem: „a może tu jakoś podejdziemy”.

Węgorapa i wejście do Węgorzewa

Północno wschodni kraniec Mamr otwiera przejście na Węgorapę i Kanał Węgorzewski. To bardzo przyjemny fragment rejsu, bo po dużej wodzie wpływasz nagle w spokojniejszy, rzeczny klimat. Masztu nie trzeba kłaść. Po drodze nie ma mostów i linii elektrycznych ograniczających przejście.

Węgorzewo jest naturalnym portem technicznym północy:

• paliwo,

• sklepy,

• gastronomia,

• serwis

• marina.

Mamerki i Kanał Mazurski, historia która pachnie betonem i tajemnicą

W południowo zachodniej części jeziora Przystań zaczyna się jeden z najbardziej niezwykłych punktów na całych Mazurach.

Mamerki

Znajduje się tu zespół około 30 zachowanych bunkrów z II wojny światowej, dawna kwatera główna niemieckich wojsk lądowych.  To nie jest zwykła atrakcja „o, jakieś ruinki”. To ogromny kompleks schowany w lesie, z wieżami widokowymi, podziemiami i bardzo mocnym klimatem historii.

Kanał Mazurski

Tuż obok zaczyna się niedokończony Kanał Mazurski, gigantyczna hydrotechniczna inwestycja, która miała połączyć Mamry z Bałtykiem przez system Pregoły. Budowę rozpoczęto w 1911 roku, ale nigdy jej nie ukończono.  Dziś to jedno z najbardziej fascynujących miejsc spacerowych dla żeglarza: beton, śluzy, cisza i poczucie, że ktoś tu miał bardzo ambitny plan, a historia brutalnie powiedziała „nie”.

Wyspa Upałty, królowa Mamr

Największa wyspa Mazur. Rezerwat, miejsce historyczne, dawniej z zabudowaniami rodu Lehndorffów, dziś dzikie i majestatyczne. Wokół Upałt ciągną się rozległe wypłycenia, więc podchodzimy z rozsądkiem. Cumowanie tylko w wyznaczonych miejscach. To jedno z tych miejsc, gdzie warto zejść na ląd i przez chwilę po prostu posłuchać ciszy. Bo Mamry mają dwie twarze: jedna wali falą po burcie, druga daje absolutny spokój.

Gdzie można stanąć

Najpopularniejsze i praktyczne postoje:

• Węgorzewo, pełne zaplecze portowe,

• Kietlice, spokojniejsza stanica,

• Składowo, kameralny port schowany przy kanale,

• Harcerski Ośrodek Wodny Mamry,

• Mamerki, postój pod bunkry i Kanał Mazurski.

Na dziko?

Da się, ale nie wszędzie i nie przy każdym wietrze.
Brzegi są często podmokłe, trzcinowe albo kamieniste.

Zasady kapitańskie

• Po pierwsze: sprawdź prognozę nie raz, tylko dwa razy.

• Po drugie: jeśli załoga jest początkująca, nie pchaj się na środek akwenu przy mocnym wietrze tylko dlatego, że „jakoś to będzie”. Na Mamrach „jakoś” często oznacza „bardzo mokro”.

• Po trzecie: trzymaj się oznakowanego szlaku i mapy batymetrycznej.

• Po czwarte: planuj zawczasu port schronienia, bo brzegi nie zawsze dają łatwą możliwość awaryjnego postoju.

Podsumowanie kapitańskie

Mamry to północne mazurskie morze. Ogromna przestrzeń, 33 wyspy, historyczne Mamerki, Kanał Mazurski, Węgorzewo, Upałty i jedna z najpiękniejszych panoram żeglarskich w Polsce. Ale to również akwen, który nie wybacza nonszalancji. Tu naprawdę uczysz się dwóch rzeczy: jak prowadzić jacht na dużej fali, i jak szybko przestać kozaczyć wobec pogody. Jeśli przepłyniesz Mamry świadomie i spokojnie, zaczynasz czuć, że wchodzisz poziom wyżej jako sternik.

Uwaga

Opisy jezior, szlaków i miejsc żeglarskich publikowane przez SailGO mają charakter wyłącznie informacyjny i pomocniczy. Mimo że przygotowujemy je z najwyższą starannością oraz w oparciu o aktualną wiedzę na dzień publikacji, warunki nawigacyjne, pogodowe i infrastrukturalne na Mazurach mogą ulegać zmianom. Każdy sternik jest zobowiązany do samodzielnej oceny sytuacji na wodzie i prowadzenia jachtu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa. SailGO nie ponosi odpowiedzialności za zdarzenia wynikające z wykorzystania zamieszczonych informacji w praktyce.